با توجه به جديد بودن مقوله آموزش الکترونيکي ، استانداردسازي در آن هنوز تکميل نشده است.
همان طور که در مقدمه گفتيم ، در حال حاضر صرفاً چند سازمان يا موسسه درگير کار استانداردسازي اين نوع آموزش هستند که در اين بخش برخي از آنها را معرفي مي کنيم:


  ١. استانداردهاي متاديتا و Interoperability

براي اينکه فناوري هاي آموزشي منافع اقتصادي نيز داشته باشند ، همراهي و پشتيباني با استانداردهاي متاديتا Metadata و Interoperability ضرورت دارد.
متاديتا اطلاعاتي است که به نوعي شناسنامه اطلاعات ديگرمحسوب مي شود.به بيان بهتر ، متاديتا به اطلاعات مختصري گفته مي شود که براي بيان مشخصات اطلاعات اصلي ضرورت دارد. کارتهاي فهرست بندي موضوعي ، مولف ، عنوان وغيره در کتابخانه ها ، مي توانند مثال مناسبي در توضيح متاديتا باشند.
در اين کارتها عنوان کتاب ، نام نويسنده ، نام ناشر ، رده بندي موضوعي و نوبت چاپ قيد شده است که اطلاعاتي در مورد مطالب کتاب مي دهد . MIME نيز بخشي از استاندارد متاديتاست که به اطلاعات ارسال شده روي اينترنت مربوط مي شود و گيرنده را از وضعيت يا طبيعت کلي اطلاعات و نرم افزار مورد نياز براي پردازش آن آگاه مي سازد.

Interoperability استانداردهايي هستند که امکان ارتباط سيستمهاي مختلف يا اجزاي مختلف سيستم را با يکديگر فراهم مي سازند.

پروتکلهايي نظير( IP(Internet Protocol و استانداردهايي نظير (PS(Post Script از جمله اين استانداردها هستند. IPبه سيستمهاي مختلف اجازه تبادل اطلاعات مي دهد. مستندات با استفاده از استاندارد PSمي توانند روي هر سيستمي که قابليت تطابق با آن را داشته باشد و زبان اين فرمت را بشناسد ، به کار گرفته شوند. در بسياري از موارد متاديتا نقش استانداردهاي Interoperability را ايفا مي کند.

موسسات IEEE LTSC، IMS ، ADL ، AICC و ديگر گروههاي اروپايي مشغول تحقيق روي استانداردهاي فوق هستند . AICC به طور خاص در پي صنعتي مستقل و منحصر به فرد ، ADLدر پي عمومي کردن کاربردها و IEEE LTSC در صدد ايجاد استاندارد رسمي هستند.
ديگر سازمانهاي درگير در استانداردهاي فناوري آموزشي نيز هر کدام دستيابي به اهداف خاصي را پي گرفته اند که هنوز نتايج آنها مشخص نشده است.  


  ٢. استاندارد AICC

کنسرسيوم آموزش بر مبناي رايانه صنعت هواپيمايي (AICC)، انجمن بين المللي متخصصان آموزش مبتني بر فناوري است که در ١٩٩٨ به منظور استانداردسازي سخت افزار و نرم افزارمورد استفاده براي آموزش در صنعت هواپيمايي تشکيل شد. اين انجمن خط مشيهاي توسعه ، تدارک و ارزيابي آموزش بر مبناي رايانه و فناوريهاي آموزشي مرتبط با آن را در قالب توصيه نامه هاي مختلف ترسيم و تدوين مي کند.

AICC در اين توصيه نامه ها ،سيستم هاي عاملي را که بايد درآموزش مبتني بر رايانه به کار گرفته شوند و نيز سخت افزارهاي مورد نياز اين سيستمها را معرفي مي کند. اين انجمن در مورد قابليت تبادل اطلاعات بين سيستمهاي مختلف نيز مستنداتي ارائه کرده است.
استاندارد AICC ابتدا بر مبناي نياز به استانداردسازي سخت افزاري نرم افزاري آموزش رايانه اي و به منظور استفاده در صنعت هواپيمايي شکل گرفت ،ولي اکنون براي استفاده مجدد ، قابليت تبادل در آموزش اينترنتي و نيزکاربردهايي نظير مراقبتهاي بهداشتي ، خدمات مالي ، تحصيلات تکميلي و مخابرات استفاده مي شود.
در حال حاضر تعداد زيادي از کنسرسيومهاي آموزشي و گروههاي معتبر استاندارد، خط مشي هاي AICCرا براي صنايع خود پذيرفته و از آنها پيروي مي کنند.
توصيه نامه هاي AICC تقريباً براي تمام آموزشهاي مبتني بر رايانه ، عموميت داشته و شامل عرضه ، کنترل ، ارائه و پيگيري نتايج بين سيستمهاي مديريت آموزشي و دوره هاي اينترنتي است. يکي از هدفهاي موسسه AICC کسب بيشترين منفعت از سرمايه گذاري آموزشي است که براي رسيدن به اين هدف ، درپي ترويج استانداردهايي است که فروشندگان محصولات آموزشي بتوانند آنها را براي ديگر صنايع نيز ارائه دهند. اين موسسه فعاليت هاي خود را با ديگر سازمان هاي فعال در زمينه استانداردسازي فناوري آموزشي مانند IMS IEEE LTSC ، و ADL هماهنگ کرده و در حال حاضر ، استانداردي است که بالفعل مورد استفاده قرار مي گيرد.  


  به طور خلاصه اهداف کلي AICC اين موارد است:

الف. کمک به اپراتورهاي هواپيماها در تکميل شيوه هاي موثر ومقرون به صرفه آموزش مبتني بر رايانه.

ب. تکميل خط مشيهاي لازم به منظور فراهم کردن بستر مناسب براي بهرهگيري از قابليت تبادل اطلاعات.

پ. ايجاد فضاي بحث آزاد در مورد استانداردهاي آموزش مبتني بر رايانه و ديگر فناوريهاي آموزشي.

اعضاي AICC شامل گروههاي بين المللي هواپيما ، کارآموزان هواپيمايي ، آژانسهاي دولتي ، فروشندگان نرم افزارهاي رايانه اي و توسعه دهندگان دوره هاي آموزشي رايانه اي هستند.
نشست هاي AICC هر سه سال يک بار در امريکاي شمالي و اروپا تشکيل ميزبان اين نشستهاست. AICC مي شود و معمولاً يکي از شرکتهاي عضو اتحاديه

1. AICC Guide Lines & Recommendations

دراين جلسات سه نوع سندشامل راهنمايي ها و توصيه نامه هاي ( AICC (AGR ها ، گزارشهاي فني و مستندات کاري ارائه مي شود.
در اين بخش به توضيح مختصري درباره هر يک از اين مستندات مي پردازيم:  


  راهنماييها و توصيه نامه هاي AICC

تمامي اين توصيه نامه ها به تصويب اعضاي رسمي راي دهنده رسيده و با پيشوند AGR و يک عدد، نامگذاري مي شوند.
اين سندها عبارت اند از:
الف. سند: AGR- 001 که شامل خلاصه اي از خط مشي ها و توصيه نامه هاي AICC ، گزارشهاي فني و مقالات مي شود.

ب. سند AGR-002(ايستگاههاي تحويل درس افزار) Courseware Delivery Station : اين سند شامل توصيه هايي براي استفاده از ايستگاههاي تحويل آموزش مبتني بر رايانه در صنعت هواپيمايي است. دراين سند توصيه هايي درمورد نوع CPU سرعت سيستم ، bus ، کارت گرافيکي ، صفحه نمايش ، CD ROM ،RAM ، منبع تغذيه ، سيستم عامل ،ماوس ، صفحه کليد ، سيستم صداي ديجيتال و شبکه ارائه مي شود.

پ. سند AGR-003 (صداي ديجيتال) : اين سند شامل خط مشي هايي براي توسعه و ارتقاي کيفيت عملکرد صداي ديجيتال به مفهوم توانايي درس افزار براي پخش صدا روي رايانه هاي مختلف با کارت صداهاي متفاوت و نيز توانايي رايانه براي پخش دوره هاي آموزشي آماده شده توسط فروشندگان مختلف است.

ت. سند AGR-004 (سيستم عامل) : اين سند شامل توصيه نامه اي رسمي به صنعت هواپيمايي در مورد نوع سيستم عامل است که در آن ، نتايج بررسي هاي AICCبر روي سيستم هاي عامل موجود قيد شده است.

ث. سند AGR-005(دستگاههاي جانبي آموزش رايانه اي) : در اين سند خط مشي ارتقاي عملکرد دستگاههاي جانبي نظير کارت ويديو ارائه مي شود.

ج. سند AGR-006 (آموزش تحت مديريت رايانه) : اين سندخط مشي هايي را به منظور ارتقاي قابليت سيستمهاي CMI توصيه مي کند که به مفهوم ايجاد توانايي در سيستم CMIبراي مديريت آموزشهاي مبتني بر رايانه است که منابع مختلف ارائه مي دهند. علاوه بر اين ، قابليت تبادل اطلاعات با سيستمهاي CMI مختلف را نيز در برمي گيرد.

چ. سند AGR- 007 (مبادله درس افزار) : اين سند خط مشيهاي لازم براي تبادل عناصر درس افزار مانند متن ، گرافيک ، تصاوير متحرک ، صدا و غيره را که در آموزش مبتني بر رايانه به کار مي روند ، ارائه مي کند.

ح. سند AGR- 008 (ويديو ديجيتال) : دراين سند خط مشيهاي ايجاد ، توزيع وبه كارگيري ويديوي ديجيتال در درس افزار آموزش رايانه اي توصيه مي شود.

خ. سند AGR-009(کاربر) : اين سندمشتمل بر راهنمايي هاوخط مشي هاي لازم براي انجام وظايف کاربر در درس افزار آموزش مبتني بر رايانه است.

د. سند AGR-010 (آموزش تحت مديريت رايانه بر پايه وب) : اين سند خط مشي هايي براي ارتقاي قابليت سيستمهاي CMI بر مبناي وب را توصيه مي کند.  


  گزارشها و مقالات فني AICC :

مقالات و گزارشهاي فني ، شامل بر موضوعات متفاوتي مانند جزئيات فني AGR است.  


  هر يک از اين گزارشها با پيشوند خاصي مشخص مي شوند که عبارت اند از:

GMI :آموزش تحت مديريت رايانه
COM :ارتباطات
CRS : فناوري Courseware
EXC : کميته اجرايي
ITL : آزمايشگاه تست مستقل
MPD : محيط و قطعات جانبي
Platform : PLT
Windows : WOS و سيستمهاي عامل
هر سند در اين گزارشها يک پيشوند سه رقمي دارد و اسناد معمولاً به ترتيب شماره گذاري مي شوند. 

 

  اسناد کاري AICC

AICC سومين نوع اسناد ، اسناد کاري هستند.اين اسنادعمومي ، شامل مقالاتي است که اعضاي کميته هاي فرعي درطول دوره کاري خود يا در حين تهيه مقالات ، تدوين مي کنند.


  ٣. استاندارد IEEE LTSC

در ،١٩٦٦ کميته استانداردهاي فناوري آموزشي( LTSC (Learning Technology Standards Committee به منظور ايجاد استانداردهايي براي موضوعات متنوع مرتبط به فناوري آموزشي تاسيس شدکه تاکنون فعاليتهايي دراين زمينه داشته است.درحال حاضر ، بيشتر گروههاي فعال در زمينه آموزش الکترونيکي در جهان ، از استانداردهاي مصوب IEEE استفاده مي کنند.

گروه استاندارد IEEE که يکي از ارکان اصلي استانداردهاي معتبر جهاني محسوب مي شود ، استانداردهاي باز و معتبري را در قالب يک مدل مقبول عام ،ارائه کرده است.اين گروه ، ابزارها ،دوره ها ، اطلاعات و خدمات مورد نياز اين فناوري را تکميل مي کنند تا براي ايجاد و توسعه استانداردهاي فني ، خط مشي ها و موارد مربوط به آموزش رايانه اي استفاده شود. 


  به طور کلي IEEE درصدد استانداردسازي در اين پنج مقوله است:

١. موارد عمومي
٢. موارد مربوط به يادگيري
٣. محتوا
٤. ديتا و متاديتا
٥. سيستمهاي مديريت و کاربردها

دراين بخش ، با برخي از گروههاي کاري فعال در زمينه استانداردسازي وشرح وظايف آنها آشنا مي شويم.


IEEE P1484. 1 (گروه کاري مدل مرجع و ساختار): انگيزه ايجاد اين گروه کاري ،ضرورت تعريف مدل مرجع براي

CAI (رايانه کمک آموزشي Computer Aided Instruction )

ILE (محيط آموزشي هوشمند Intelligent Learning Environment )

ITS ( سيستمهاي خودآموز هوشمند Intelligent Tutoring Systems)

است که درآن به موارد ٤ زير پرداخته مي شود:
الف. چهارچوب کاري و واژه نامه براي توصيف ساختار CAI
ب. مبادله اطلاعات
پ. انتظارات از عملکرد اجزا
ت. خدمات و امکانات خارجي
ث. خط مشيهاي ساختاري و مستندات

ازجمله فوايد اين استاندارد ، نگهداري يا ارتقاي آسان ،امکان استفاده مجدد از مطالب براي کاربردهاي جديد ، سهولت دسترسي به موضوعات ، قابليت عملکرد متقابل با محصولات نرم افزاري موجود و تسهيل دستيابي به محصولات آموزشي است.


2 . IEEE P1484 (گروه کاري مدل يادگيرنده): اين گروه کاري به تدوين استانداردهاي جزئيات مدل يادگيرنده مي پردازد که شامل دانش ، مهارتها ، توانايي ها ،شيوه هاي آموزش ، دريافتهاواطلاعات فردي درسطوح مختلف يادگيري است.


اهداف اين گروه عبارت اند از:
الف. امکان ساختن مدل يادگيري مداوم براي يادگيرنده
ب. امکان بهرهگيري اختصاصي فرد از آموزش مورد نياز خود
ت. تامين اطلاعات مورد نياز پژوهشگران
ث. ارائه خط مشيهاي ساختاري براي توسعه دهندگان سيستمها

IEEE P1484. 3 (گروه کاري واژه نامه فناوري آموزشي ): دراين گروه کاري ، اصطلاحات مورد استفاده در ساير استانداردهاي LTSC فهرست و تعريف مي شوند. اين استاندارد کاربر را در درک مطالب ياري مي کند.

6.IEEE P1484(گروه کاري مرتب کردن دوره هاي تحصيلي) : اين استاندارد ، محيط و زبان خاصي را براي مديريت دوره تحصيلي در سيستمهاي فناوري آموزشي تعيين مي کند. مثل آموزش به کمک رايانه(CAI) ، محيطهاي يادگيري هوشمند (ILE) و سيستمهاي هوشمند آموزش خصوصي .
به کمک اين استاندارد ،زبان تشخيص که مدل ادراکي ومفهومي است ،تعيين و سازوکار انتقال ، کنترل و رمزگذاري دوره هاي آموزشي مشخص مي شود. آموزش دهندگان يا فراگيران با استفاده از اين استانداردها مي توانند به تبادل و انتقال اطلاعات با يکديگر بپردازند. همچنين در اين گروه کاري ، روش رمزگذاري براي ذخيره سازي و انتقال دوره هاي تحصيلي تعيين مي شود.
به اين ترتيب ، امکان ارائه دروس متناسب با پيشرفت دانش آموزان فراهم شده و فراگيرنده مي تواندمتناسب با دانش ونيازشخصي خود ، ازموادآموزشي استفاده کند. به عبارت ديگر ، يک سيستم آموزش هوشمند خصوصي ايجاد مي شود.


7. IEEE P1484 (گروه کاري مربوط به ارتباطات وسايل آموزشي و Agent ها ) : دراين استاندارد ، ابزارهاي مورداستفاده کاربران و Agent هاي آموزشي در سيستم هاي مختلف آموزشي تعريف مي شوند. ابزارهاي مورد استفاده کاربران ،نرم افزارهاي استانداردي هستند که فراگيران با آنها کار مي کنند و Agent هاي آموزشي ، بسته ها يا ماژولهاي نرم افزاري هستند که فراگيران را در مسير اهداف يادگيري ، راهنمايي مي کنند.

8. IEEE P1484( گروه کاري زبان تبادل CBT ) : تعريف اجزاي اصلي رسانه (شامل صدا و تصوير ، متحرک سازي ، گرافيک و... ) ، استانداردهاي مرجع و تعريف زبان نوشتاري براي برقراري ارتباط بين اجزا ، در اين استاندارد شکل مي گيرد. هدف اين استاندارد برقراري ارتباط بين اجزاي اطلاعاتي رسانه ها و توانايي ايجاد سيستمهاي عرضه آموزش ، مستقل از محتواست.


9. IEEE P1484(گروه کاري آموزش تحت مديريت رايانه اي ): از جمله وظايف اين گروه مي توان به شرح محتويات دوره ، سازماندهي دروس براي يک دوره ، تعيين واحدهاي درسي ، شرح موضوعات درسي و گزارش عملکرد فراگيران اشاره کرد.
هدف اصلي اين گروه ، يکسان سازي دروس نامتجانس براي ايجاد يک دوره منسجم با ايجاد تغييرات و اصلاحات لازم در آن دروس است.

10. IEEE P1484 (گروه کاري متاديتا و موضوعات آموزشي ): اهداف اين گروه عبارت اند از:
الف. قادر ساختن فراگيران يا آموزگاران براي جستجو ، ارزيابي ، آموزش و استفاده از موضوعات آموزشي
ب. ترکيب خودکار دروس خاص افراد مختلف
پ. تکميل استانداردهاي مطالب توزيع شده
ت. مقرون به صرفه ساختن موضوعات آموزشي
ث. پشتيباني از جمع آوري و اشتراک اطلاعات قابل دسترسي
ج. سهولت آموزش و قابليت گسترش آن
چ. امنيت و سطوح دسترسي براي توزيع و استفاده

IEEE P1484 .13 (گروه مطالعاتي تعيين کننده سطح علمي فراگيران ) :اين گروه کاري استانداردهاي تعيين سطح علمي فراگيرنده وتهيه موادوموضوعات موثر در ارزيابي عملکرد فرد دانش آموز را ارائه مي کند. 


 

برخي موسسات استانداردسازي

1.موسسه ( IMS(Instruction Management System :

اين مؤسسه کنسرسيوم آموزشي جهاني با بيش از ٢٥٥ عضو از موسسات آموزشي ، سازمانهاي تربيتي و فروشندگان فناوري و بنگاه ها و موسسات دولتي است که به کار تدوين و ترويج مشخصه هاي آموزشي لازم براي تسهيل فعاليت هاي آموزشي پرداخته است. 


  فعاليت هاي اين کنسرسيوم در موارد زير خلاصه مي شود:

الف. تعيين نوع و محل تامين مطالب آموزشي و نحوه استفاده از اين مطالب
ب . پيگيري پيشرفت فراگيران
پ. ارائه گزارش عملکرد فراگيران
ت. تبادل سوابق آموزشي فراگيران بين سيستمهاي مختلف مديريت.

استانداردهاي اين موسسه بر مبناي مشخصه هاي XML است. يعني يک استاندارد باز امکان استفاده مجدد از منابع آموزشي بين سيستمهاي مختلف را براي تهيه کنندگان محصولات آموزشي فراهم مي کند. 


  IMS دو هدف عمده دارد :

الف.تعريف استانداردهاي فني براي ايجاد قابليت تبادل در کاربردها و خدماتآموزشي توزيع شده.
ب. پشتيباني از اعمال مشخصات IMS در محصولات و خدمات آموزش رايانه اي در سطح جهان.
لازم به توضيح است که IMS فعاليت هايش را با استانداردهاي LTSC IEEEهماهنگ مي کند. 


  ٢. موسسه( ADLSCORM (Advanced Distributed Learning :

وزارت دفاع امريکا و اداره سياستگذاري علوم و فناوري کاخ سفيد به منظور دسترسي به آموزش مطلوب در هر زمان و هر مکان مؤسسه ADL را در ١٩٩٧ تاسيس کرد.
ADL براي ترويج کم هزينه تر آموزشهاي ضمن خدمت در شاخه هاي دولتي ، نظامي و ملي ، استانداردسازي صنعت آموزش الکترونيکي را سرعت بخشيده و مدل مرجع دوره هاي قابل اشتراک SCORM 1. 0 را ارائه کرده است. 


  اين مدل شامل موارد زير است:

الف. استفاده مجدد از مطالب آموزش مبتني برشبکه در محيط ها ومحصولات مختلف
ب. ايجاد اتحاد بين گروه ها و گرايش هاي مختلف
پ. برقراري ارتباط بين فناوريهاي موجود و فعاليت هاي تجاري
ت. جمع آوري مجموعه اي از خصوصيات فني مرتبط با هم گفتني است که در حال حاضر هيچ سازماني صادرکننده گواهينامه استانداردو مسئول تائيد محصولات منطبق بر استاندارد SCORM نيست. 


  3. Dublin Core :

اين موسسه ، در ،١٩٩٥ ارائه استاندارد متاديتا را آغاز کرد.

1. Online Computer Library Center (OCLC)

مرکز کتابخانه رايانه اي Online و مرکز ملي کاربردهاي پيشرفته NCSA به ترتيب در دوبلين و اوهايو ، از اين استاندارد حمايت کردند.موسسه فوق ، دستگاهي مشتمل بر پانزده بخش ارائه کرد که ذخيره سازي و بازيابي منابع Online عمومي را پشتيباني مي کرد. از وجوه تمايز اين دستگاه با ديگر منابع الکترونيکي قبلي مي توان به سادگي ، قابليت تبادل ، پذيرش جهاني و توسعه پذيري اشاره کرد.  

 

  موسسات استاندارد سازي ، پياده سازي و عملياتي کردن آموزش الکترونيکي

٤ . ARIADNE (اتحاديه آموزش از راه دور و ايجاد مرجع و شبکه هاي توزيع براي اروپا):
فعاليت اين سازمان از ١٩٩٦ آغازو برايجاد ابزارهاوپروتکلهاي پشتيبان توليد ، ذخيره سازي ، تحويل و استفاده مجدد ازاجراي دوره هاي آموزشي متمرکز شده است.


  ساير موسسات:

از ديگرمؤسسات استانداردسازي مي توان به مواردزير اشاره کرد: 


  الف CEN / ISSS WS-LT :

CEN ، کميته اروپايي براي استانداردسازي است که شامل دو بخشِ ISSS٬ براي طراحي سيستم استانداردسازي اطلاعات و WS - LT براي ايجاد کارگاه فناوري يادگيري مي شود.
سيستم استانداردسازي اطلاعات اين کميته ، فعاليت در زمينه فناوري يادگيري را از سال ١٩٩٩ با هدف پشتيباني از بازار اين فناوري و استانداردسازي محصولات آموزشي اروپا آغاز کرده است. 


  ب. گشتالت Gastalt :

گشتالت به مفهوم ايجاد سيستمهاي آموزشي با استفاده از فناوري پيشتاز ، پروژه اي است که جامعه اروپايي ، مشتمل بر هشت انجمن علمي و شرکاي آنها ، در مورد متاديتا و معماري فناوري يادگيري اجرا کرده اند. 


  پ . PROMOTEUS :

اين مؤسسه براي بيان نقش اروپا در فناوري هاي يادگيري و نيز حفظ ارزشهاي فرهنگي و آموزشي اروپا در اواخر ١٩٩٨ آغاز به کار کرد.اعضاي اين موسسه يادداشت تفاهمي براي دستيابي به اهدافي نظيرقابليت تبادل اطلاعات امضا کردند. اين اعضا تعدادي از موسسات علمي و کاربردي هستند که استانداردهاي متاديتا و Interoperability را پشتيباني مي کنند.
در پايان تاکيد مي شود که موفقيت استانداردهاي فناوري يادگيري و سازمان هاي درگير در استانداردسازي محصولات آموزشي ، با مرور زمان مشخص مي شود. بديهي است که استانداردها در آموزش الکترونيکي نقش موثري داشته و گروههايي نيزدراين زمينه موفقيت هايي کسب کرده اند ،اماهنوزمقوله استاندارد در آموزش الکترونيکي بسته نشده و نياز به توسعه و تثبيت آن کاملاً محسوس است.

در عين حال AICC و پس از آن IEEE از استانداردهاي مطرح در آموزش الکترونيکي به شمار ميروند. 


 

پياده سازي و عملياتي کردن آموزش الکترونيکي

استراتژي پياده سازي آموزش الکترونيکي

هر سازمان يا مؤسسه قبل از اجرا و پياده سازي آموزش الکترونيکي ، بايستي خط مشي همگرا و واحدي اتخاذ کند که اهداف و انتظارات آن سازمان را از اين برنامه کاملاً مشخص کند.
براي دستيابي به اين خط مشي ، ابتدا بايد سازمان مربوطه اهداف خود راتعيين کند و ميزان تاثير برنامه آموزشي مورد نظر را بر فراگيران و مخاطبان اصلي خود بداند. تعيين مقدار تقريبي درآمد مالي حاصل از يک برنامه آموزش الکترونيکي خاص نيز حائز اهميت است.

ميزان تاثير در افزايش بهره وري شغلي کارکنان ، ارتقاي کارايي آنان و نيز افزايش بهره اقتصادي حاصل از اين برنامه ، مي تواند در رديف اهداف موسسه به کارگيرنده آموزش الکترونيکي قرار گيرد.

دومين مرحله براي دستيابي به خط مشي همگرا ، توليد محتواي آموزشي مورد نياز و مرتبط با يکديگر است. به اين معنا که مطالب و محتواي آموزشي بايد در هر جزء مستقل از يکديگر باشند ولي از نظر کلي هدف واحدي را دنبال کنند. طراحي دوره آموزشي بايد دقيق و کامل باشد و مطالب و محتواهاي آموزشي مختلف ازعمق و تاکيدمناسب روي هر مطلب وارتباط منطقي با يکديگربرخوردار باشند.

مرحله اساسي بعدي ، پايه ريزي يک روش آزمون و ارزيابي داخلي به دست سازمان مربوط براي تعيين ميزان موفقيت در جهت نيل به اهداف است. در اين مرحله ، تغييرات لازم در برنامه يا انجام مراحل مختلف آن بررسي مي شود به گونه اي که سازمان را در رسيدن به اهداف ازپيش تعيين شده اش ياري رساند.
استفاده ازمتخصصان مبتکروخلاق سبب موفقيت برنامه آموزش الکترونيکي خواهد شد. عامل مهم ديگري که قبل از اين برنامه بايد بررسي شود ، پيش بيني تغييرات رفتاري حاصل از اجراي برنامه بين کارکنان و دستاوردهاي آموزشي و اقتصادي آن است.
بررسي نمونه هاي انجام شده نيز مي تواند در تعيين خط مشي هاي اجراي آموزش الکترونيکي ، موثر باشد.

در اغلب نمونه هاي اجراشده ، سياست و خط مشيِ » تنها کاري را انجام بده که نيازاست« ، دنبال مي شود. دراين نمونه ها ، توانايي کاربران براي دسترسي سريع به ابزارها ، و منابع و محتواهاي موجود در سيستم تقويت شده است تا هم قادر به تشخيص سريع مسائل و مشکلات باشند و هم بتوانند مسائل اجتماعي داخلي و خارجي را پيش بيني و شناسايي کنند.

مديران با ايجاد سايتي بسيار غني از نظر محتوايي ، اين توانايي را خواهند داشت که به تقاضاهاي مشتريان و کارمندان خود خيلي سريع پاسخ دهند و به علاوه ، از صدها منبع مختلف ديگر براي تقويت مهارت هاي مديريتي خود در راستاي افزايش بهره وري استفاده کنند.

با توجه به مباحث مطرح شده ، به طور خلاصه مي توان گفت که در اتخاذ استراتژي مناسب براي پياده سازي آموزش الکترونيکي بايد ابتدا اهداف دقيقاً مشخص و سپس محتواي آموزشي به صورت مناسب و کامل آماده گردد و بالاخره يک روش امتحان و اندازه گيريِ کارهاي انجام شده وجود داشته باشد.